Havalandırma Sisteminde Taze Hava Girişi ve Egzoz Çıkışı Nereye Yerleştirilir?

Havalandırma sisteminde taze hava girişi, dış ortamda kirletici kaynakların etkisinin düşük olduğu bir noktaya yerleştirilir. Egzoz çıkışı ise yapıdan uzaklaştırılan havanın taze hava girişlerine, açılabilir pencerelere ve insanların kullandığı alanlara yönelme ihtimalini azaltacak biçimde konumlandırılır. Bu iki nokta belirlenirken binanın kendi egzozları kadar komşu yapıların bacaları, araç trafiği ve çatıdaki hava hareketleri de değerlendirilir. Taze hava girişinin konumu belirlendikten sonra, kanal üzerinden alınan dış hava debisini ayarlamak için hava damperi kullanılabilir.

Yerleşim kararını mimari plan ve kesitler üzerinden birlikte incelemek, uygulama sırasında yapılabilecek değişiklikleri de değerlendirmeyi kolaylaştırır. Örneğin bir şaftın yer değiştirmesi, çatıya ekipman perdesi eklenmesi veya cephede yeni bir pencere açılması, daha önce uygun görülen bir egzoz çıkışının çevresindeki koşulları değiştirebilir.

Egzoz Havası Taze Hava Girişine Nasıl Geri Döner?

Egzoz havası dış ortama atıldığında çevredeki havayla karışır. Rüzgâr, tahliye edilen havayı yeterince seyrelmeden taze hava girişine taşıyabilir. Bu durumda bina, dışarı attığı havanın bir bölümünü mekanik havalandırma sistemi üzerinden yeniden içeri alabilir. Çatı parapetlerinin arkası, çatı üstü ekipman perdelerinin içi ve girintili cepheler, hava akışının yön değiştirebildiği alanlardır. 

Örneğin bir binada yemek kokusu yalnızca mutfağın yoğun çalıştığı saatlerde veya belirli rüzgâr koşullarında hissediliyorsa, incelemeye egzoz çıkışı ile dış hava girişinin konumları da dahil edilebilir. Kokunun görüldüğü saatlerin egzoz fanının çalışma programı ve hava koşullarıyla karşılaştırılması, yerleşimin soruna katkısını araştırmak için bir başlangıç noktası sağlar.

Taze Hava Girişi Bina Çevresindeki Hangi Kirletici Kaynaklardan Uzak Tutulmalıdır?

Dış hava emiş noktası belirlenirken otopark rampaları, araç bekleme alanları, yükleme bölgeleri, jeneratör egzozları ve atık toplama noktaları işaretlenmelidir. Çatı seviyesinde ise baca çıkışları, tesisat havalıkları, soğutma kuleleri ve komşu binaların egzozları değerlendirmeye alınır. Bir kaynağın etkisi gün içinde değişebileceği için saha incelemesinde kullanım saatleri de dikkate alınmalıdır. 

Örneğin sabah saatlerinde sakin görünen bir cephe, öğleden sonra servis araçlarının bekleme alanı hâline gelebilir. Böyle bir durumda vaziyet planında uygun görünen giriş noktası, binanın gerçek işletme koşullarında yeniden değerlendirilir. Seçilen noktada dış hava panjuruna bakım için erişilebilmesi de yerleşim kararının bir parçasıdır.

Egzoz Çıkışı İçin Çatı mı, Cephe mi Tercih Edilmeli?

Çatıdan tahliye, egzoz havasını yaya seviyesinden ve bazı cephe açıklıklarından uzaklaştırmaya elverişli olabilir. Ancak çatıdaki taze hava girişleri, teraslar, parapetler ve daha yüksek komşu yapılar seçenekleri sınırlandırabilir. Egzoz çıkışının çatı planındaki yeriyle birlikte ağız yüksekliği ve havanın hangi yönde tahliye edileceği de incelenir. 

Cepheden tahliye değerlendirilirken çıkışın karşısındaki yapı, üst kat pencereleri, balkonlar ve yaya güzergâhları kontrol edilir. Dar bir avluya bakan cephede karşı duvar ve çevredeki açıklıklar, havanın nasıl dağılacağını etkileyebilir. Uygun konum, egzozun niteliği ve binanın çevresi birlikte değerlendirilerek seçilir.

Taze Hava Girişi ile Egzoz Çıkışı Arasındaki Mesafe ve Kot Farkı Nasıl Belirlenir?

Önce egzozun kaynağı ve proje için geçerli mevzuat ile tasarım kriterleri belirlenir. Ardından taze hava girişi, egzoz çıkışı ve yakın açıklıklar hem plan hem kesit üzerinde işaretlenir. Planda görülen yatay uzaklık, kesitteki düşey konumla birlikte okunur. Çıkışın yönü ve tahliye edilen havanın çıkış hızı da havanın çevrede nasıl dağılacağını etkiler.

Çatı planında birbirinden uzakta görünen iki açıklık, aynı parapetin oluşturduğu hava dolaşım bölgesinde kalabilir. Bu nedenle projede öngörülen asgari ayırma mesafesi kontrol edildikten sonra çevredeki engeller de incelenir. Birden fazla egzoz bulunan veya çevre yapıların hava akışını belirgin biçimde etkilediği projelerde, tasarım ekibi gerektiğinde dağılım analiziyle yerleşimi değerlendirebilir.

Hâkim Rüzgâr Yönü ve Bina Geometrisi Yerleşimi Nasıl Etkiler?

Hâkim rüzgâr yönü, en sık karşılaşılan koşullar hakkında bilgi verir. Yıl içinde değişen rüzgâr yönleri ve binanın rüzgâra verdiği tepki de önem taşır. Hava, bina köşelerinde yön değiştirebilir. Yüksek bir cephenin arkasında veya çatı üzerindeki bir engelin yakınında geri dolaşım bölgeleri oluşabilir. Bu nedenle aynı açıklık, farklı rüzgâr yönlerinde farklı koşullara maruz kalabilir.

Yerleşim çizimine komşu bina yüksekliklerini, parapetleri ve çatı üstü ekipman perdelerini eklemek, havanın karşılaşacağı engelleri görünür kılar. Bu çalışma, mimari ve mekanik ekiplerin bir panjur ya da tahliye ağzı için uygun alternatifleri aynı çizim üzerinden değerlendirmesine yardımcı olur.

Mutfak, Otopark ve Tuvalet Egzozları İçin Yerleşim Nasıl Değişir?

Endüstriyel mutfak egzozunda pişirmeden kaynaklanan koku, duman ve yağ aerosolleri dikkate alınır. Otopark egzozunda araç kaynaklı kirleticiler ve tahliye noktasının yaya alanlarına yakınlığı değerlendirilir. Tuvalet egzozunda ise kokunun taze hava girişlerine veya açılabilir pencerelere geri taşınma ihtimali incelenir. Her egzoz noktası için çevredeki açıklıklar ve ilgili tasarım kriterleri ayrı ayrı kontrol edilir.

Yerleşim belirlendikten sonra açıklığın boyutu, bağlantı şekli ve dış ortam koşullarına uygun ekipman seçimi ele alınır. Doğu İklimlendirme’nin dış hava panjurları ve hava dağıtım ekipmanları, bu aşamada proje detaylarına göre incelenebilecek ürün grupları arasındadır. Uygulama tamamlandığında giriş ve çıkışların projedeki yerleri, tahliye yönü ve açıklıkların çevresinde sonradan yapılan değişiklikler saha kontrolüne dahil edilebilir.

Paylaş :

Share on facebook
Share on whatsapp
Share on linkedin
Share on email
Share on twitter